วิธีสังเกต ทำได้ไม่ยาก
คนที่ได้รับยาเสพย์ติดประเภทฝิ่นหรือ อนุพันธ์ของฝิ่น เช่น มอร์ฟีน
เฮโรอีนนั้น จะมีขนาดของรูม่านตา
ที่ไม่เหมือนคนทั่วไป
มักจะมีสีน้ำตาลหรือสีน้ำตาลเข้ม
ส่วนคนผิวขาวอาจมีม่านตาสีฟ้า
สีเขียว หรือน้ำตาลอ่อน
เข้าไปภายในตาได้มากขึ้น
เพื่อป้องกันไม่ให้แสงเข้าไปในตามากเกินไป (สังเกตขนาดรูม่านตาเทียบกับภาพบน)
(เช่น มอร์ฟีน เฮโรอีน) จะมีรูม่านตาที่หดเล็กจนเกือบเท่าหัวเข็มหมุด และ
จะเล็กคงที่ ไม่ว่าจะอยู่ในที่มืดหรือสว่างก็ตาม ขนาดของรูม่านตาจะกลับ
ตรวจไม่พบรอยเข็มฉีดยา (เพราะอาจเสพโดยวิธีนัดถุ์หรือสูบ) ก็อย่าลืมตรวจดูม่านตาและเก็บปัสสาวะ
ส่งตรวจหาสารเสพย์ติดด้วย
คือ เลนส์ตาที่ขุ่นเนื่องจากเป็นต้อกระจก ส่วนใหญ่พบได้ในผู้ต้องขัง
สูงอายุ ซึ่งจะตามัวหรือบอด ช่วยตัวเองลำบาก เป็นภาระกับเรือนจำ
ถ้าพบ ช่วยส่งตัวไปที่ทัณฑสถานโรงพยาบาลราชทัณฑ์ด้วยครับ
จะได้ทำผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ให้
เพราะเป็นรูม่านตาของคนที่ตายแล้ว เมื่อเข้าเวรในเรือนจำ เจอผู้ต้องขังหมดสติ
มีรูม่านตาแบบนี้ ก็ต้องรีบสวมวิญญาณหมอ ช่วยผายปอดและปั๊มหัวใจด่วน
ใหญ่ได้ขนาดนี้ ก็เพราะจักษุแพทย์ของเรา หยอดยาขยายม่านตาไว้เพื่อสะดวกในการตรวจวินิจฉัยโรคโดยใช้
เครื่องตรวจจอตา ทีมงานของเราก็เลยถือโอกาสถ่ายรูปมาให้ดูเป็นความรู้ว่า รูม่านตาของคนตายก็มีลักษณะ
แบบนี้แหละครับ